در یادبود ۵۳معدنچی طبس؛ فرصتی برای تأمل و اصلاح مسیر ایمنی

به گزارش خبرنگاراقتصادی خبرگزاری تسنیم, سمیه گلپور، فعال کارگری در روز یادبود ۵۳معدنچی طبس, طی یادداشتی نوشت:امروز ۳۱شهریورماه، دومین سالروز یکی از تلخ‌ترین و غم‌انگیزترین حوادث تاریخ کارگری ایران است؛ روزی که ۵۳کارگر معدن «معدنجوی طبس» در عمق زمین و در میان غلظت مرگبار گاز متان، جان خود را از دست دادند. این یادداشت صرفاً برای زنده نگاه داشتن یاد آن عزیزان نیست، بلکه فرصتی است برای تأمل دوباره در راه‌های جلوگیری از حوادث کار و پاسداشت جان کسانی که با تلاش خود، چرخ اقتصاد کشور را می‌چرخانند.

۱. ایمنی؛ زیربنای توسعه پایدار

در مسیر بررسی سازوکارهای ایمنی، نکته‌ای قابل توجه وجود دارد که شایسته بازنگری است: مصوبه هیئت دولت چهاردهم با عنوان «مقررات‌زدایی و تسهیل فضای کسب‌وکار»، الزام اخذ «گواهی صلاحیت ایمنی» پیمانکاران را از فرآیند مناقصات دولتی حذف کرد. این مصوبه کمتر از ۴۰ روز پیش از فاجعه طبس ابلاغ شد و بی‌تردید هدف آن، تسهیل فعالیت اقتصادی بوده است؛ اما از آنجا که «گواهی صلاحیت ایمنی» خروجی ارزیابی‌های فنی و سلامت شغلی است، جایگاه آن در فرآیند واگذاری پروژه‌ها می‌تواند با نگاه توأمان به «تسهیل» و «ایمنی» بازتعریف شود.

بازنگری در این مصوبه به گونه‌ای که هم فضای کسب‌وکار ساده بماند و هم فیلتر ایمنی فعال بماند، می‌تواند گامی مهم در مسیر پیشگیری از حوادث مشابه باشد. پیشنهاد ما، ورود «کمیسیون اصل نود مجلس»، «سازمان بازرسی کل کشور» و نهادهای نظارتی به این موضوع است تا با یک ارزیابی کارشناسی دقیق، چارچوبی تنظیم شود که هم اجرای پروژه‌ها را سریع نگه دارد و هم جان نیروی انسانی آن‌ها را بیمه کند.

۲. مطالبهٔ شفافیت؛ ادامه راهی که آغاز شده است

امروز، دو سال پس از این فاجعه، فرصت خوبی است تا آنچه انجام شده به اطلاع عموم برسد. جامعه کارگری و خانواده‌های داغ‌دیده حق دارند از مسیر پیشرفت کارها باخبر شوند:
وضعیت خانواده‌ها: گزارش شفاف از میزان تحقق وعده‌های مسکن، مستمری‌های مکفی و حمایت‌های معیشتی که در روزهای اول پس از حادثه داده شد، می‌تواند دلگرم‌کننده باشد و اطمینان خانواده‌ها را به مسیر ادامه دهد.
ایمن‌سازی معادن: گزارش اقدامات انجام‌شده در حوزه تغییر سیستم‌های تهویه، تجهیزات پایش برخط گاز و مکانیزه کردن معادن کشور، نشان‌دهنده جدیت مسیر ایمن‌سازی خواهد بود. هرچه این گزارش‌ها عمومی‌تر شود، اعتماد جامعه کارگری به برنامه‌ها بیشتر می‌شود.

تجهیزات فردی: به‌کارگیری تجهیزات فردی استاندارد توسط کارفرمایان، هم نشانه احترام به سرمایه انسانی است و هم الگویی سازنده برای همه معدن‌ها؛ تجربه‌های تلخ مانند طبس به ما آموخته که هیچ تجهیز ساده‌ای نباید از استاندارد ایمنی فاصله داشته باشد.

۳. از «آمار» تا «اقدام»؛ حرکتی که آغاز شده است

طبق آمارهای وزارت بهداشت در اردیبهشت ۱۴۰۴، سالانه حدود ۱۰هزار نفر در ایران بر اثر حوادث حین کار و بیماری‌های ناشی از آن جان خود را از دست می‌دهند. این عدد، یک «هشدار ملی» است و نشانه آنکه پیشگیری از حوادث کار، نیازمند تصمیم‌گیری‌های جدی‌تر و نظارت‌های میدانی مؤثرتر است.

تلاش برای اجرای مقاوله‌نامه‌های بنیادین سازمان بین‌المللی کار (مانند ILO 155) نیز می‌تواند چارچوب حقوقی مناسبی برای ارتقای استانداردها فراهم آورد. ایمن‌سازی محیط کار، «هزینه» نیست؛ «سرمایه‌گذاری» برای حفظ سرمایه انسانی کشور است؛ سرمایه‌گذاری‌ای که بازده آن، تولید پایدار و آرامش خاطر میلیون‌ها خانواده ایرانی است.

فاجعه طبس نباید به یک خاطره غبارآلود در تقویم تبدیل شود. ۵۳معدنچی طبس، نان‌آورِ خانواده‌هایی بودند که اکنون در انتظار دیدن تحقق وعده‌ها و ادامه مسیر ایمن‌سازی هستند. ادامه این مسیر، بهترین پاسداشت یاد آن عزیزان خواهد بود؛ با بازنگری کارشناسی مصوبات، الزام سخت‌گیرانهٔ معادن و پیمانکاران به استانداردهای ایمنی و شفاف‌سازی مستمر، می‌توان امیدوار بود که آینده‌ای ایمن‌تر برای جامعه کارگری رقم بخورد.

جان کارگر، سرمایه ملی است و پاسداشت یاد شهدای طبس، پیمانی است که با اقدام عملی محقق می‌شود.

انتهای پیام/