رایزنی‌های فشرده آمریکا و روسیه درباره طرح صلح اوکراین در مسکو

به گزارش اقتصادآنلاین، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، قرار است روز سه‌شنبه در مسکو میزبان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور ترامپ، و جارد کوشنر، داماد ترامپ، باشد؛ در حالی که ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ در اوکراین تلاش می‌کند.

در حالی که نگاه‌های زیادی به این دیدار دوخته شده، روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی به ابعاد آن پرداخته است. این روزنامه در گزارش خود نوشت:

ویتکاف قرار است یک پیشنهاد صلح مورد حمایت آمریکا را، که توسط مقام‌های آمریکایی پس از مذاکرات اخیر با دیپلمات‌های اوکراینی اصلاح شده است، به پوتین ارائه کند. نسخه اولیه این طرح که ماه گذشته مطرح شد، از سوی اوکراین و متحدان اروپایی‌اش بازتابی از خواسته‌های حداکثری روسیه توصیف شد؛ خواسته‌هایی که مسکو از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار خود به اوکراین در سال ۲۰۲۲ مطرح کرده است.

تشدید تلاش‌های واشنگتن و کی‌یف برای اصلاح طرح صلح

بازدید ویتکاف از مسکو، که ششمین سفر او از ژانویه تاکنون است، دو روز پس از آن انجام می‌شود که هیأت‌های آمریکایی و اوکراینی در میامی برای بررسی جزئیات طرح احتمالی صلح، که اوکراین در بخش‌هایی از آن خواستار نرم‌تر شدن مفاد بوده است، ملاقات کردند. هر دو طرف این گفت‌و‌گو‌ها را «سازنده» توصیف کردند، اما گفتند همچنان کار بیشتری لازم است، بدون آن‌که جزئیات مسائل حل‌نشده را توضیح دهند.

دیمیتری اس. پسکوف، سخنگوی کرملین، روز سه‌شنبه به خبرنگاران گفت ویتکاف و کوشنر در مذاکرات از جانب آمریکا مشارکت خواهند داشت و افزود که گفت‌و‌گو‌ها «هر چقدر لازم باشد» ادامه پیدا می‌کند. این نشست قرار بود عصر سه‌شنبه به وقت مسکو برگزار شود. کوشنر نقشی رسمی در دولت ترامپ ندارد، اما در میانجی‌گری آتش‌بس در غزه مشارکت داشته است.

تحرکات دیپلماتیک اوکراین در اروپا

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، که به دنبال جلب حمایت متحدان اروپایی است، روز دوشنبه در پاریس با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دیدار کرد. زلنسکی قرار است روز سه‌شنبه برای انجام دیدار‌هایی به ایرلند سفر کند.

کاخ سفید فشار زیادی بر اوکراین وارد کرده تا با یک طرح صلح موافقت کند، حتی در شرایطی که روسیه نشانه‌هایی از مقاومت اولیه در برابر آن بروز داده است. پوتین، که با تکیه بر پیشروی‌های پیوسته ارتش روسیه و رسوایی فساد در اوکراین طی هفته‌های اخیر جسورتر شده، نشان داده است که مقام‌های دولت ترامپ باید اوکراین را برای پذیرش شروط روسیه تحت فشار بیشتری قرار دهند.

شروط مسکو برای پایان جنگ

روسیه اصرار دارد که برای توقف جنگ، اوکراین باید باقی‌مانده مناطق خود در دونباس را واگذار کند، از تلاش برای پیوستن به ناتو دست بکشد و جایگاه زبان روسی، فرهنگ روسی و کلیسای ارتدوکس روسیه را در اوکراین تضمین کند؛ امری که عملاً به مسکو امکان می‌دهد نفوذ دائمی بر سیاست‌های اوکراین داشته باشد. اوکراین حاضر به پذیرش این خواسته‌های روسیه نشده است.

پوتین در یک نشست خبری هفته گذشته گفت اوکراین باید عقب‌نشینی کند.

او به خبرنگاران گفت: «ما همچنان پیشنهاد‌هایی درباره توقف درگیری در این نقطه و آن نقطه دریافت می‌کنیم. زمانی که نیرو‌های اوکراینی از سرزمین‌هایی که اشغال کرده‌اند خارج شوند، خصومت‌ها متوقف خواهد شد. اگر خارج نشوند، ما از نظر نظامی این کار را محقق خواهیم کرد.»

بازدید پوتین از خط مقدم و پیام جنگی کرملین

علاوه بر این، کرملین شامگاه دوشنبه اعلام کرد پوتین روز قبل از آن از یک پست فرماندهی در میدان نبرد بازدید کرده است؛ اقدامی که به نظر می‌رسید در راستای نمایش پیشروی‌های نظامی روسیه باشد.

طبق ویدئویی که در رسانه‌های دولتی منتشر شد، پوتین پس از آن‌که یک فرمانده گزارش داد صد‌ها سرباز اوکراینی کشته می‌شوند و اجساد آنان لابه‌لای درختان پراکنده است، آشکارا عصبانی و احساساتی شد.

او در این ویدئو گفت: «این یک تراژدی است، تراژدی برای مردم اوکراین، که ناشی از سیاست‌های جنایتکارانه ژنتایی دزدسالار است که قدرت را در کی‌یف تصاحب کرده است.» او اشاره‌اش به قیام سال ۲۰۱۴ در اوکراین بود که منجر به روی کار آمدن یک دولت طرفدار غرب شد. پوتین در آن زمان شبه‌جزیره کریمه را تصرف کرد و در شرق اوکراین جنگی را آغاز نمود.

ادعا‌های متناقض درباره کنترل شهر پوکروفسک

در جریان این بازدید، عالی‌ترین فرمانده نظامی پوتین به او اطلاع داد که نیرو‌های مسلح روسیه شهر پوکروفسک — یک مرکز لجستیکی و هدف کلیدی در شرق اوکراین — را که مسکو ماه‌هاست برای تصرف آن تلاش می‌کند، به دست گرفته‌اند.

نقشه میدان نبرد نگهداری‌شده توسط «دیپ‌استیت»، یک گروه اوکراینی مرتبط با ارتش، نشان می‌دهد که روس‌ها بیشتر مناطق مرکزی شهر را تصرف کرده‌اند. اما واحد‌های نظامی اوکراین روز سه‌شنبه در پیام‌های عمومی اعلام کردند که نبرد همچنان ادامه دارد.

آندری کووالنکو، مقام ارشد دولت اوکراین در حوزه مقابله با عملیات اطلاعات نادرست روسیه، روز دوشنبه در پیامی در تلگرام گفت ارتش روسیه برای تأثیرگذاری بر ذهنیت مذاکره‌کنندگان غربی، درباره تصرف کامل برخی شهر‌هایی که نبرد در آنها هنوز شدید است، دروغ می‌گوید.

تلاش برای تأثیرگذاری بر مذاکرات غرب

او گفت: «روس‌ها در هفته‌های پیش‌رو تلاش‌های زیادی برای افزایش فشار در جبهه انجام خواهند داد و این اقدامات را با بیانیه‌های پر سر و صدا همراه خواهند کرد. همه اینها صرفاً برای مخاطبان غربی و بالا بردن سطح چانه‌زنی در دیپلماسی انجام می‌شود.»

ایلیا گراشچنکوف، تحلیلگر سیاسی در مسکو، گفت که انتظار‌ها برای دستیابی به پیشرفتی چشمگیر از سفر ویتکاف پایین است، اما این دیدار همچنان از اهمیت زیادی برخوردار است.

او افزود: «انتظار‌های اصلی احتمالاً معطوف به حفظ یک کانال ارتباطی سطح‌بالا در این دوره بحرانی است. همین موضوع به‌تنهایی برای جلوگیری از تشدید خطرناک تنش‌ها مهم تلقی می‌شود.»

فشار اقتصادی بر روسیه و تأثیر آن بر مذاکرات

گراشچنکوف گفت با رشد اقتصادی نزدیک به صفر و افزایش کسری بودجه ناشی از هزینه‌های سرسام‌آور نظامی، فشار اقتصادی ممکن است در آینده کرملین را وادار به پذیرش برخی مصالحه‌ها کند. اما تاکنون دولت روسیه توانسته شکاف‌های اقتصادی را پنهان نگه دارد.

تاتیانا استانُوایا، پژوهشگر ارشد در مرکز روسیه و اوراسیا کارنگی، در پیامی در تلگرام نوشت پوتین «هیچ شکی ندارد که با از دست دادن بیشتر اراضی توسط اوکراین، شمار افرادی در غرب که خواستار توقف درگیری‌ها می‌شوند افزایش خواهد یافت.»

در ماه نوامبر، نیرو‌های روسیه تقریباً دو برابر پیشروی‌هایی را که در سپتامبر کسب کرده بودند، ثبت کردند؛ بنابر داده‌های دیپ‌استیت که با استفاده از تصاویر مکان‌یابی‌شده نبرد و گزارش‌های منابع ارتش اوکراین، تحولات جنگ را رصد می‌کند. هرچند این پیشروی‌ها هنوز محدود است، اما فشار فزاینده بر ارتش اوکراین را برجسته می‌کند.